Najdawniejszy dokument o Wodzisławiu

Najdawniejszy dokument o Wodzisławiu

Unikalny dokument z 13 lipca 1324 r. dotyczący Marklowic, a w którym wspomina się o Wodzisławiu, był przechowywany w archiwum magistratu wodzisławskiego jeszcze w drugiej połowie XIX w., potem zaginął. Tym dokumentem był oryginalny łaciński tekst nazywany Przywilejem Fuczkowym. Wcześniejsze dokumenty, w których wspomina się o naszym mieście są przez niektórych badaczy kwestionowane. Przywilej dla sołtysa Marklowic – Fuczki został w 1324 r. odnowiony, ponieważ pierwotny spłonął wraz z innymi dokumentami w pożarze Wodzisławia w 1280 r. Dokument został nadany sołtysowi Marklowic przez księcia raciborskiego – Lesko (Leszka). Za jego czasów księstwem wodzisławskim rządziła księżna Anna, matka Leszka, a później księżna Konstancja – jej córka, która zmarła w 1351 r. Książę Leszek potwierdza w dokumencie przywileje dla sołtysa i jego potomków, a także obowiązki mieszkańców wobec księcia i kościoła. W wyniku demokratyzacji życia publicznego w Polsce Gmina Marklowice została reaktywowana z dniem 31 grudnia 1994 r.

Przywilej sołtysa Fuczki – oprac. na podstawie tekstu zamieszczonego w opracowaniu F. Hanke’go, Kronika Miasta Wodzisławia na Górnym Śląsku – O obszarze byłego Mniejszego Wolnego Państwa Wodzisław, 1864, (tłum. z j. niemieckiego mgr R. Miłek):
W Imię Pańskie. Amen
(…) My Lesko, z łaski Bożej książę raciborski, przywilej naszego wiernego Fuczki, sołtysa w Marklowicach – ze względu na jego zasługi w służbie, i łaskawie przychylając się do jego próśb ten (…) przywilej albo instrument, który posiadał o osadzeniu tejże naszej wsi Marklowice, który jednak dawno spalił się w czasie pożaru naszego miasta Wodzisławia, chcąc zapewnić mu i jego spadkobiercom nasz akt obłaskawienia – odnawiamy, potwierdzamy – i aprobujemy wszystkie prawa jego sołectwa niżej opisane (…)
Wieś ta ma obejmować 50 łanów frankońskich, z których wymieniony Fuczko i jego potomstwo będą posiadać co szósty łan wolny zarówno od dziesięciny jak i danin. Ma także mieć denar wpływający do kasy sądu, dwa pozostałe denary zastrzeżone są dla naszego dominium.
Wspomniany Fuczko będzie miał wolną karczmę w naszej wsi, w której wolno mu trzy razy do roku warzyć piwo (…), dwa młyny, każdy o jednym kole, łącznie z oboma stawami rybnymi, (…) gdyby dało się we wsi założyć jeszcze więcej stawów, zezwalamy jemu i jego spadkobiercom takowe na swój pożytek założyć. Także zezwalamy jemu i jego rodzinie w obrębie granic (…) polować, łowić ptaki i wykonywać wszelki rodzaj łowów, zwłaszcza za wierną służbę świadczoną nam i naszej matce Annie (…). Następnie darujemy łaskawie dwa i pół łanu na wolne posiadanie jemu i jego potomkom na takich warunkach, jak te należące do sołectwa.
Nadto mieszkańcy wymienionej wsi mają uiszczać z każdego łanu rocznie pół marki srebra i sześć korcy potrójnego zboża (…) mianowicie 2 korce pszenicy, 2 korce żyta, 2 korce owsa jako daninę i dziesięcinę. Żeby jednak to nasze pismo zostało uznane za przywilej oryginalny czyli instrument (…) kazaliśmy do tego dokumentu dla większej pewności przymocować naszą własną pieczęć.

Działo się i dano w Raciborzu roku 1324, w dniu Świętej Małgorzaty w obecności naszych lenników (…), kapelana i wielu wiarygodnych osób.

Tekst pochodzi z książki Kazimierza Cichego pt. "Wodzisław Śląski Nasze Miasto"

Toś się Marko999 postarałeś
Piękny język.
Ciekawe gdzie znajdowała sie ta karczma Fuczki?

Jest to dawny dokument mówiący o Wodzisławiu który ze względu na przedruk w kronice F.I. Henkego stał się popularny. Natomiast o ile nie pojawiło się nic nowego najstarszą wzmianką pisaną o mieście jest wzmianka w spisie klasztorów franciszkańskich znajdujących się pod opieką "centrum klasztorego" w Wiedniu w XIIIw. Znajduję się tam wzmianka że w 1257 r. w Wodzisławiu założono w/w zakon. Kolejne dokumenty to wzmianka parafii i później o proboszczu Wodzisławia z 1299 r. no i wzmianki o pożarze miasta około roku 1280-1290 - jak np ten w/w dokument z Marklowic.
Co ciekawe wzmianka o komesie Gosławie z Jedłownika jak narazie jest najstarszą wzmianką dotyczącą miasta w dzisiejszych granicach. Czy Wodzisław istniał przed lokacją ( więkość historyków przyjmuje że tak) i jaką nazwę nosił tego na 100% zapewne nie dowiemy się nigdy. Jedyna nadzieja prawdopodobnie w archeologii i zbadaniu terenów nad Leśnicą. Być może podczas budowy Galerii Wodzisław znajdzie się coś interesującego...... Na odnalezienie źródła pisanego nie ma już raczej co liczyć

Drodzy koledzy to miło, że przypomnieliście dokumenty związane z Wodzisławiem. Co do początków miasta to nawet nie wiadomo, gdzie dokładnie ten pierwotny Wodzisław leżał. Nie liczyłbym Szanowny Interze na coś nowego przy budowie galerii ponieważ teren dawnego dworca autobusowego to dawnieszy wielki wodzisławsk istaw od XVIII wieku to łąki a po ostatniej wojnie te tereny zostały zasypane 2 metrową warstwą geuzu wywiezioną z wodzisławskiego rynku (zniszczonego w 1945 w 80 lub jak wolą inni 85 %)

No cóż więc na nic nowego nie ma co liczyć. Ja rozmawiając z miejscowymi miłosnikami archeologii i historii słyszałem że dawny przedlokacyjny Wodzisław jeżeli istniał to prawdopodobnie istniał albo w okolicach nad Leśnicą ( od parku do ul. Mendego obok stacji pogotowia) Oczywiście uwzględniająć dawne stawy i dawny bieg rzeki. Jak utrzymują inne hipotezy możliwe lokalizacje również w okolicach Grodziska lub na Jedłowniku. Bardzo to wszystko jest ciekawe...

Drogi Interze masz rację że to są ciekawe sprawy z tą lokalizacją. Na grodzisku Pan Sławek Kulpa prowadził badania archeologiczne i nic niestety nie znaleziono. Może kiedyś uda się natrafić na jakiś slad. Co do dworca to przy ewentualnej budowie można sądzić że coś ciekawego się znajdzie, ale na pewno będzie to dotyczyło innego okresu historii miasta.

Bardzo ciekawe sprawy poruszyliście
Zastanawiam się tylko dlaczego szukacie w okolicach dworca PKS, czy Grodziska pierwszych "zarysów" Wodzisławia ?
Wszak wiadomo jest, że układ naszego Miasta pochodzi ze średniowiecza, a więc od początków organizmu miejskiego.
Uważam, że bardziej prawdopodobne jest to, że w oklicach było kilka osad.
Takie miejsca jak Grodzisko, Jedłownik, czy Wilchwy mogły istnieć obok siebie. Może nawet w okolicach PKS-u.
Chyba, że weźmiemy hipotezę, że gródek rycerski w parku miejskim to był początek Wodzisławia

A może jakieś dokumenty w formie papierowej czekają jeszcze na odkrycie
Przypomnijcie sobie choćby sprawę odnalezionej po latach starej pieczęci z herbem Wodzisławia.
Życie czasami sprawia nieoczekiwane niespodzianki i przypadkiem wychodzi coś na jaw.

Co do pisanych dokumentow to zawsze należy mieć nadzieję że coś się odnajdzie w jakimś archiwum. Moga to byc archiwa austriackie albo inne i warto byc może poświęcić trochę pieniędzy dla jakiegoś doktoranta, aby te archiwa dokładnie zbadał pod kątem historii naszego miasta. Jest to tym bardziej istotne, że tak naprawdę to dopiero od końca XIX przyjmujemy za poczatek Wodzisławia rok 1257. Wcześniej Henke za założyciela miasta uważał Władysława Hermana.
Co do poszukiwań początków wodzisławskiego grodu to naprawdę trudno niewatpliwie wskazać to właściwe miejsce.